Internationaal boek onderstreept expertise in epilepsiechirurgie in Maastricht
Een boek ontstaan vanuit internationale samenwerking
Een nieuw leerboek over epilepsiechirurgie bracht tientallen specialisten uit de hele wereld samen. Eén van de editors is Olaf Schijns van het Hersen+Zenuw Centrum van Maastricht UMC+. Samen met de Belgische neurochirurg Dirk Van Roost stelde hij Controversies in Epilepsy Surgery samen: een internationaal naslagwerk over de keuzes en dilemma’s binnen epilepsiechirurgie. De aanleiding ontstond onverwacht.
Een uitgever benaderde beide specialisten afzonderlijk met de vraag een boek te maken. Pas later ontdekten zij dat ze dezelfde uitnodiging hadden gekregen. Dat werd het startpunt van een intensieve samenwerking. “We wilden een onderwerp kiezen waar nog geen goed boek over bestond,” vertelt Schijns. “Er bleek verrassend weinig geschreven over de dagelijkse afwegingen rond manieren van diagnostiek en therapie in epilepsiechirurgie.”
Samen brachten zij een internationaal netwerk van experts bijeen. Via bestaande samenwerkingen vonden specialisten uit onder meer Europa, Noord- en Zuid-Amerika en Azië hun weg naar het boek. Daarmee laat de publicatie niet alleen nieuwe kennis zien, maar ook hoe sterk Maastricht internationaal verbonden is binnen dit vakgebied.
“Er zijn vaak meerdere goede routes naar hetzelfde doel,” zegt Schijns. “Juist daarom wilden we verschillende internationale perspectieven samenbrengen.”
Wanneer is epilepsiechirurgie een optie?
Voor de meeste mensen met epilepsie houden medicijnen de aanvallen onder controle. Maar bij een deel van de patiënten blijven aanvallen bestaan, ondanks meerdere medicamenten. Juist voor die groep kan epilepsiechirurgie een belangrijke optie zijn.
Binnen het Hersen+Zenuw Centrum van Maastricht UMC+ wordt al 25 jaar gespecialiseerde epilepsiechirurgie uitgevoerd, in nauwe samenwerking met Academisch Centrum voor Epileptologie Kempenhaeghe/Maastricht UMC+.
Volgens Schijns komt die mogelijkheid nog vaak te laat in beeld. “Als medicatie onvoldoende werkt, moet je op tijd kijken of een operatie mogelijk is, zeker aangezien dit vaak kinderen en jong volwassenen zijn.” Patiënten blijven soms jarenlang zoeken naar de juiste behandeling, terwijl een operatie voor een selecte groep juist veel kan veranderen.
“Epilepsie is de enige chronisch neurologische aandoening die we in geselecteerde gevallen echt kunnen genezen door een neurochirurgische ingreep.”
Niet één oplossing, maar maatwerk
Juist die afwegingen vormen de kern van het boek. Want bij epilepsiechirurgie is de vraag zelden óf een behandeling mogelijk is, maar vooral welke aanpak het best past bij de individuele patiënt. De locatie van de epilepsie in de hersenen, de mogelijke risico’s en de impact op functies zoals taal, geheugen of zicht spelen daarbij allemaal mee.
“Bij epilepsiechirurgie draait het niet om één ingreep, maar om de vraag wat voor deze patiënt de beste weg is.”
Daarom wordt iedere patiënt besproken in een multidisciplinair team. Neurologen, neurochirurgen, radiologen, neuropsychologen en verpleegkundig specialisten brengen samen alle informatie bijeen voordat een behandeladvies wordt gegeven.
“Je wilt de epilepsie genezen, maar niet iemand een andere neurologische beperking geven.”
Die samenwerking stopt niet bij het behandelteam. Ook de patiënt heeft een actieve rol in de uiteindelijke beslissing. In de spreekkamer gaat het niet alleen over de kans op aanvalsvrijheid, maar ook over wat iemand belangrijk vindt in het dagelijks leven: autonomie, kunnen werken, autorijden, studeren of zelfstandig wonen. Elementen die het leven kwaliteit geven.
Van grote operaties naar minder invasieve technieken
Ook de technieken zelf veranderen. Naast de diverse vormen van open hersenoperaties, zijn er tegenwoordig steeds meer minder invasieve mogelijkheden. Binnen Maastricht worden onder andere stereo-EEG en thermocoagulatie toegepast: technieken waarbij via dunne elektroden in de hersenen zowel diagnostiek als behandeling mogelijk is.
“Niet alles hoeft meer via een grote operatie,” zegt Schijns. “Maar open chirurgie blijft belangrijk. Het gaat erom welke behandeling het beste past bij die ene patiënt.”
Het boek laat zien hoe internationale kennisdeling direct invloed heeft op de zorg in Maastricht. Nieuwe inzichten uit samenwerkingen over de hele wereld vinden hun weg naar de behandelkamer in Limburg. Een belangrijke ontwikkeling voor de komende jaren is de inzet van kunstmatige intelligentie. Daarmee kunnen subtiele afwijkingen op MRI-scans mogelijk sneller en nauwkeuriger worden opgespoord.
“Technologie helpt ons preciezer te werken,” aldus Schijns, “maar de uiteindelijke afweging blijft mensenwerk.”
25 jaar epilepsiechirurgie in Maastricht
De publicatie van het boek valt in hetzelfde jaar samen met een ander bijzonder moment: 25 jaar epilepsiechirurgie in Maastricht. Op 12 juni organiseert het Hersen+Zenuw Centrum van Maastricht UMC+ samen met Academisch Centrum voor Epileptologie Kempenhaeghe/ Maastricht UMC+ een symposium voor patiënten, naasten, verwijzers en professionals.
Tijdens deze bijeenkomst staat niet alleen de ontwikkeling van de afgelopen 25 jaar centraal. Olaf Schijns is dagvoorzitter en zal een lezing verzorgen waarin ook de toekomst van epilepsie aan bod komt.
Bent u patiënt, naaste of verwijzer en wilt u meer weten over de mogelijkheden van epilepsiechirurgie? U bent van harte welkom tijdens het symposium op 12 juni. Er zijn nog maar een paar plekken vrij! Aanmelden kunt u hier: Bijeenkomst: Epilepsiechirurgie volwassenen Heeze, Kempenhaeghe 25 jaar epilepsiechirurgie - EpilepsieNL
Wilt u meer weten over epilepsiechirurgie, kijk dan hier: Epilepsiechirurgie | Hersen+Zenuw Centrum