Durale fistel
Een durale fistel, of beter een durale arterio-veneuze fistel (DAVF), is een misvorming van de bloedvaten. Er is sprake van een abnormale verbinding tussen slagader (arterie) en ader (vene) in het harde vlies (de dura) van de hersenen. Dit heet ook wel craniale DAVF. Een DAVF kan ook in de rug ontstaan en wel rond het ruggenmerg. Dan noemen we het een spinale DAVF (sDAVF). Door de abnormale verbinding is de druk in de ader te hoog en die kan dan opzwellen.
De oorzaak van een durale fistel is niet bekend. Soms ontstaat het na een afsluiting door trombose van een grote ader in het hoofd. Ook kan het ontstaan na een ongeval met hoofd- of rugletsel. Een durale fistel is heel zeldzaam. De craniale DAVF komt bij ongeveer 1 op de miljoen mensen voor; Een spinale DAVF komt vaker voor (1 op de 100.000 mensen) en dan vooral bij mannen van middelbare leeftijd.
Symptomen.
De klachten en symptomen hangen af van de locatie van de fistel. Ze ontstaan in de regel langzaam.
- Zit de fistel in het hoofd (craniale DAVF) dan kunnen mensen last hebben van oorsuizen; hoofdpijn; problemen met zien en soms uitvalsverschijnselen. Dit laatste treedt vooral op als de fistel gebloed heeft.
- Zit de fistel rond het ruggenmerg dan kan er zwakte in de benen ontstaan of problemen met lopen. Soms ontstaat er een probleem in het ophouden van de urine.
Een deel van de fistels worden per toeval ontdekt, als er om een andere reden een scan van het hoofd wordt gemaakt. Er zijn dan helemaal geen symptomen.
Behandeling
Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van de plaats van de DAVF en hoe goed deze bereikbaar is. Ook uw algemene gezondheid en het risico van de behandeling spelen een belangrijke rol. Al deze factoren worden besproken in een multidisciplinair overleg (MDO) tussen neurologen, neurochirurgen, radiologen en radiotherapeuten.
Het MUMC+ in Maastricht werkt hierin samen met het Radboud UMC in Nijmegen. Dankzij deze samenwerking wordt de expertise van artsen van beide ziekenhuizen benut. Samen maken we een behandelplan, dat we vaak gezamenlijk op een van beide locaties uitvoeren.
Bij een toevallig ontdekte fistel is behandeling niet altijd nodig, vooral niet wanneer er geen klachten zijn en de beeldvorming laat zien dat het gaat om een fistel met gunstige kenmerken, zoals het ontbreken van stuwing in de bloedvaten.
Bij fistels die wel klachten geven of die een bloeding hebben veroorzaakt, is behandeling meestal wél noodzakelijk. Het doel is dan om de DAVF af te sluiten, om zo bijvoorbeeld een nieuwe bloeding te voorkomen. Dat kan op verschillende manieren:
Mogelijke behandelingen
Embolisatie
Via een slagader in de lies wordt een katheter naar de fistel gebracht. Met een speciaal soort lijm of kleine metalen spiraaltjes (coils) wordt de DAVF vervolgens afgesloten. Deze behandeling gebeurt onder narcose en duurt meestal 3 tot 4 uur.
Operatie
Soms is een operatie nodig, bijvoorbeeld wanneer embolisatie niet mogelijk is of onvoldoende resultaat geeft. Bij deze ingreep wordt de schedel geopend of het ruggenmerg blootgelegd om bij de DAVF te komen. De fistel wordt daarna dichtgebrand.
Bestraling
In zeldzame gevallen kan bestraling worden toegepast, vooral bij moeilijk bereikbare fistels.