Waarom wervelkolomchirurgie in Limburg anders loopt dan je denkt
Prof. dr. Henk van Santbrink herinnert zich nog goed hoe het begon: een klein team, grote ambities en de overtuiging dat wervelkolomchirurgie in Limburg beter kon. Inmiddels geldt hij als één van de grondleggers van het vakgebied in de regio. Als neurochirurg werkzaam in het Maastricht UMC+ en initiatiefnemer van het Academisch Neurochirurgisch Centrum Limburg (ANCL) zag hij steeds één ding voor zich: samenwerking. In het Wervelkolomcentrum werken de neurochirurgen samen met de orthopeden en neurologen. “De juiste zorg, op de juiste plek,” zegt hij. “Duurzaam en betaalbaar, zodat ook patiënten van morgen nog de best mogelijke behandeling krijgen.
Een bewuste keuze
Maastricht UMC+ en Zuyderland Medisch Centrum werken samen in een unieke constructie: één gezamenlijke vakgroep neurochirurgie die de hele regio bedient. Vandaag de dag vinden de meeste operaties aan de wervelkolom plaats in het Wervelkolomcentrum Zuyd in het Zuyderland MC in Heerlen. Geen toeval, maar een bewuste keuze.
“Je kunt niet overal alles doen. Dan versnippert kennis en dan worden mensen en middelen dubbel belast.” legt Van Santbrink uit. “We hebben eigenlijk het Integraal Zorgakkoord in het klein toegepast. Door te bundelen, krijgt de patiënt de beste zorg.”
“Alleen is een missie onmogelijk. Zonder onze partners waren we nooit zover gekomen.”
Handelaren in gezondheid
Maar opereren is slechts één kant van zijn werk. Net zo gedreven stort Van Santbrink zich op onderzoek. Want: levert een operatie wel echt gezondheidswinst op? En tegen welke prijs?
“Wij zijn eigenlijk handelaren in gezondheid,” zegt hij met een knipoog. “De vraag is niet wat er kán, maar wat er écht iets oplevert voor de patiënt. Daar moeten we eerlijk in zijn. Alles doen wat technisch kan, is op termijn onhoudbaar en niet altijd het beste voor de patiënt.”
Daarom onderzoekt hij samen met collega’s hoe behandelingen meetbaar bijdragen aan kwaliteit van leven. Kunstmatige intelligentie helpt daarbij, onder meer om patiënten te selecteren die het meeste baat hebben bij een operatie. “Zo voorkom je voorspelbare missers,” legt hij uit. “Operaties die veel kosten en risico’s meebrengen, maar nauwelijks winst opleveren.”
Van leerling naar leraar
Van Santbrinks fascinatie voor de wervelkolom begon al tijdens zijn opleiding – en die is nooit verdwenen. “De wervelkolom is als een ketting: elk onderdeel is afhankelijk van de rest.” Met universiteiten en internationale partners onderzoekt hij hoe die ketting precies beweegt, veroudert en zelfs op DNA-niveau verandert. “Als we begrijpen hoe slijtage ontstaat, kunnen we klachten misschien ooit voorspellen – en zelfs voorkomen.”
Na duizenden operaties is zijn rol veranderd. Nog steeds staat hij soms in de operatiekamer, maar steeds vaker is hij leraar. “In het begin vond ik het technische werk het meest spannend. Nu haal ik de meeste voldoening uit het opleiden van jonge collega’s. Mijn doel is dat zij beter worden dan ik.”
Patiënten waarderen vooral zijn menselijke kant. Een van hen zei ooit: “Het gaat om de arts die je vertrouwt, niet om de locatie.” Voor Van Santbrink is dat misschien wel het mooiste compliment.
Conferentie Spine Research in Motion
Zijn drive om te vernieuwen en samen te werken komt ook terug in Spine Research in Motion, de conferentie waarvan de organisatie bij Zuyderland Medisch Centrum ligt. Het markeert het vijfjarig bestaan van van Santbrinks leerstoel Spinal Neurosurgery en biedt een podium voor de nieuwste inzichten, innovaties en samenwerkingsprojecten op het gebied van wervelkolomchirurgie. Voor Van Santbrink is de conferentie meer dan een wetenschappelijke bijeenkomst: het is een ontmoetingsplek waar specialisten, onderzoekers en studenten samen bouwen aan de toekomst van het vak.
Wil je meer weten over wervelkolomchirurgie?
👉 Meld je nu aan, er is nog plaats! Registratieformulier - Spine research in motion of bij ninon.herben@mumc.nl
📖 Bekijk het programma Zuyderland | Spine Research in Motion – Conference Celebrating 5 Years of the Chair in Spinal Neurosurgery - Zuyderland
Wervelkolomchirurgie, wat houdt dat in?
Wervelkolomchirurgie richt zich op het behandelen van aandoeningen aan de wervelkolom, de ‘ruggengraat’ die ons lichaam steun en beweeglijkheid geeft. Bescherming biedt aan het ruggenmerg en de uitlopers van de zenuwen.
Een operatie kan nodig zijn bij veelvoorkomende problemen zoals een hernia, ruggenmerg-of zenuwschade, vernauwing van het wervelkanaal, instabiele wervels door slijtage of breuken na een ongeval, of bij afwijkingen zoals een ernstige kromming.
De ingreep verschilt per aandoening: soms wordt een beknelde zenuw of het ruggenmerg vrijgemaakt, of worden wervels vastgezet of vervangen. Voor de patiënt betekent dit een zorgvuldig traject met een operatie onder narcose, een korte opname en indien nodig revalidatie en fysiotherapie. Het doel is minder pijn, voorkomen of stabiliseren van uitval en een betere kwaliteit van leven.