Brughoektumor (vestibulair schwannoom)
Een vestibulair schwannoom, ook wel acousticus neuroom genoemd, is een goedaardige tumor van de gehoorzenuw. Deze zenuw heet officieel de nervus vestibulocochlearis (de achtste hersenzenuw). De tumor ontstaat in de binnenste gehoorgang en groeit langzaam richting de hersenen.
De tumor groeit uit Schwann-cellen. Dit zijn cellen die als een beschermlaag om de zenuw liggen. Omdat de tumor vaak groeit in de zogenoemde brughoek, wordt hij ook wel een brughoektumor genoemd. In 80 tot 90 procent van de gevallen is een tumor in de brughoek een vestibulair schwannoom.
Daarom gebruiken artsen meestal deze naam.Een vestibulair schwannoom komt voor bij ongeveer 1 op de 100.000 mensen. De diagnose wordt meestal gesteld rond het 50e levensjaar. In 90 procent van de gevallen zit de tumor aan één kant van het hoofd. Zit de tumor aan beide kanten, dan is er vaak sprake van een erfelijke aandoening: neurofibromatose type 2.
Symptomen van een vestibulair schwannoom
De klachten ontstaan doordat de gehoor- en evenwichtszenuw minder goed werkt. Als de tumor groeit, drukt hij tegen deze zenuw aan.
Veelvoorkomende symptomen zijn:
- verminderd gehoor
- oorsuizen (tinnitus)
- evenwichtsproblemen, vooral bij het lopen
- soms duizeligheid
Sommige patiënten hebben ook hoofdpijn. Groeit de tumor verder, dan kunnen andere hersenzenuwen in de knel komen. Dit kan leiden tot:
- een verminderd gevoel in het gezicht
- aangezichtspijn
- verlamming van de gezichtsspieren
- een verminderde smaak
In zeldzame gevallen kan de tumor de afvoer van hersenvocht blokkeren. Dit heet hydrocephalus (waterhoofd). Klachten zijn dan hoofdpijn, sufheid, misselijkheid en braken.
Diagnose van een vestibulair schwannoom
Om de diagnose te stellen, zijn verschillende onderzoeken nodig. De belangrijkste zijn een gehoortest (audiometrie) en een MRI-scan.
Bij ongeveer 95 procent van de patiënten laat de gehoortest afwijkingen zien, meestal bij de hoge tonen. Met een MRI-scan wordt de brughoek goed in beeld gebracht. Op de scan is vaak te zien dat de tumor vanuit de gehoorgang richting de hersenen groeit.
Behandeling van een vestibulair schwannoom
De behandeling hangt af van de grootte van de tumor en de snelheid waarmee hij groeit. Er zijn drie mogelijke behandelopties:
- afwachten en regelmatig controleren
- een operatie
- bestraling (stereotactische radiotherapie)
Soms worden behandelingen gecombineerd. In het MUMC+ bespreekt een multidisciplinair team iedere patiënt. Dit team bestaat uit een KNO-arts, neurochirurg, radiotherapeut en radioloog. Samen bepalen zij het best passende behandelplan. De arts bespreekt dit vervolgens met de patiënt.
Controle en opvolging
Na de behandeling blijven patiënten onder controle. Er volgen afspraken op de polikliniek en er worden regelmatig MRI-scans gemaakt. Zo volgen we de groei van de tumor of het resultaat van de behandeling.
Voor meer informatie over vestibulaire schwannomen of voor lotgenotencontact, verwijzen wij graag naar:
- De Nederlandse Vereniging van Neurochirurgen: http://www.nvvn.org/patienteninfo/schedel-en-hersenen/brughoektumor/
- Stichting Hoor Mij: http://www.stichtinghoormij.nl/nl-nl/over-hoormij/commissies/commissie-brughoektumor
- Folder patientinformatie brughoektumor KNO.nl: http://www.kno.nl/index.php/patienten-informatie/oor/brughoektumor/