Achtergrond en aanvullende onderzoeken

Bij een obstetrisch plexus brachialis letsel (OPBL) zijn tijdens de geboorte zenuwen beschadigd geraakt die de arm aansturen. Hoe ernstig het letsel is en hoe goed de arm herstelt, verschilt per kind. Op deze pagina leest u hoe OPBL ontstaat, welke onderzoeken uw kind kan krijgen en hoe we beoordelen of een behandeling of operatie nodig is.

Achtergrond OPBL

OPBL is een rekletsel van de plexus brachialis dat tijdens de bevalling ontstaat. De plexus brachialis is het vlechtwerk van zenuwen tussen de ruggenmergszenuwen in de nek en de zenuwen van de arm. Het letsel ontstaat meestal wanneer tijdens de geboorte een schouder achter het schaambeen van de moeder blijft haken. Omdat tijdens de bevalling de tijd dringt, is vaak krachtig trekken aan het hoofdje van het kind nodig. Daarbij wordt de hoek tussen de hals en de schouder groter, waardoor de plexus brachialis beschadigd raakt. Ook bij een stuitbevalling kan OPBL ontstaan.

De plexus brachialis ontspringt met vijf zenuwwortels uit het ruggenmerg in de nek (C5–T1). De namen verwijzen naar het niveau waarop de wortels uit het ruggenmerg komen. C staat voor cervicaal (halswervel) en T voor thoracaal (borstwervel). C5 en C6 vormen de bovenste plexus, C7 de middelste en C8 en T1 de onderste plexus. Bij OPBL zijn bijna altijd de bovenste zenuwwortels betrokken. De onderste wortels zijn minder vaak beschadigd.

Een keizersnede is de meest beschermende maatregel tegen OPBL en wordt geadviseerd aan ouders die al een kindje hebben met OPBL, omdat er een verhoogd risico is op herhaling.

Aanvullende onderzoeken

Waarom zijn onderzoeken nodig?

In de eerste weken na de geboorte is het lastig om goed te beoordelen hoe ernstig het zenuwletsel van de plexus brachialis is. Een ernstig letsel ziet er in het begin vaak hetzelfde uit als een licht letsel. Pas na verloop van tijd wordt duidelijk of de arm vanzelf voldoende herstelt.
Toch is het belangrijk om zo vroeg mogelijk een goede inschatting van het herstel te maken. Een zenuwhersteloperatie heeft namelijk het beste effect als deze op jonge leeftijd wordt gedaan en goed voorbereid kan worden. Daarom ziet ons team uw kind bij voorkeur als het 3 tot 6 weken oud is, en volgen we uw kind in de eerste maanden nauwkeurig op.

Herhaald lichamelijk onderzoek

Het belangrijkste onderzoek is het lichamelijk onderzoek tijdens het spreekuur. Bij elke afspraak kijkt het plexusteam hoe uw kind de arm beweegt en welke spieren weer kracht krijgen. Daarom komt u in de eerste maanden meerdere keren terug. 

Vooral de buigspier van de elleboog (de biceps) is belangrijk. Heeft de biceps op de leeftijd van ongeveer 3 maanden nog onvoldoende kracht, dan verwachten we dat een operatie uiteindelijk een beter resultaat geeft dan afwachten. In dat geval starten we meestal de voorbereidingen voor een zenuwhersteloperatie.

Om die beslissing goed te kunnen nemen en de operatie voor te bereiden, worden de volgende aanvullende onderzoeken gedaan:

Elektrisch spieronderzoek (EMG)

Bij een EMG (elektromyografie) meten we de elektrische activiteit in een spier. Zo kunnen we zien of zenuwvezels de spier weer bereiken. Bij kinderen met OPBL onderzoeken we vooral de biceps. Een klinisch neurofysioloog voert het EMG uit. Deze arts brengt een heel dun naaldje in de spier en meet de elektrische signalen. Soms worden ook kleine stroomprikkels gegeven om te meten hoe goed de zenuw werkt. Het onderzoek duurt meestal kort. Het prikje en de stroomprikkels kunnen vervelend zijn; uw kind kan hierbij huilen. Het onderzoek is niet schadelijk en narcose is niet nodig. U blijft tijdens het onderzoek bij uw kind.

Wat betekent de uitslag?
Een EMG is een hulpmiddel en geeft geen zekerheid. Daarom kijken we altijd naar de uitslag samen met de bevindingen van het lichamelijk onderzoek en de andere aanvullende onderzoeken. 

Echo van de plexus brachialis
Echografie van de plexus brachialis kan een eerste inschatting geven of er zenuwwortels uit het ruggenmerg zijn losgetrokken. Dit heet een wortelavulsie en geeft informatie over de ernst van het zenuwletsel. Het onderzoek wordt als aanvulling gebruikt en wordt na het EMG-onderzoek verricht. 

MRI-scan van de nek (halswervelkolom)

Met een MRI-scan van de nek kunnen we betrouwbaarder beoordelen of zenuwwortels zijn losgetrokken uit het ruggenmerg. Dit noemen we wortelavulsies. Een wortelavulsie kan niet vanzelf herstellen. Daarom is het belangrijk dat de chirurg dit vóór de operatie weet, zodat een gericht operatieplan kan worden gemaakt.

Hoe gaat het onderzoek?
Uw kind moet tijdens de scan goed stilliggen en dat is bij baby’s lastig. Daarom wordt de scan onder narcose gemaakt en is er een aparte afspraak voor nodig. Dit wordt in dagbehandeling gepland, dezelfde dag mag u weer naar huis met u kind. Een MRI-scanner maakt beelden met een sterk magneetveld en radiogolven. Er komt geen röntgenstraling aan te pas. Metalen voorwerpen mogen niet mee in de MRI-ruimte. 
 
Wat betekent de uitslag?
De MRI geeft betrouwbare informatie over wortelavulsies. Hoe ernstig het rekletsel verderop in de plexus brachialis is, is met een MRI niet goed te zien. Dat weten we pas zeker tijdens de operatie. 

Na de onderzoeken

We bespreken de uitslagen met u tijdens een volgende afspraak op de polikliniek. Samen met de bevindingen van het lichamelijk onderzoek bepalen we of een zenuwhersteloperatie zinvol is. Die beslissing nemen we altijd samen met u.

OPBL
Sluit de enquête
Geef uw mening over de website, of vertel ons hoe wij onze website kunnen verbeteren.